Аяз Гыйләҗевнең «Жомга көн кич белән» әсәрендә мәхәббәт темасының чишелеше

22.04.2013
Танылган язучы Аяз Гыйләҗевнең «Җомга көн кич белән» әсәрен Галимҗан Ибраһимовның «Алмачуар»ы янында күрәм мин. Икесендә дә гадәттән тыш мәхәббәт тарихлары сурәтләнгән, әмма, кайберәүләр уйлаганча, аның гадәттән тышлыгы олы яшьтәге хатын-кызның үзеннән яшь иргә гашыйклыгында түгел.
Повесть үзәгенә күпләр, бигрәк тә балалары тарафыннан онытылган Бибинур карчыкның олы җаны куелган. Бу җанга бөтен дөнья сыйган. Анда тол калган Габдуллаҗан да, үги балалар да, көндәше һәм туганы Зөһрәбану да, күрше-күләннәре, яшьтәшләре дә бар. Ә иң зур урын бу җанны әзме-күпме булса да аңлаган колхоз рәисенә калдырылган. Кешеләргә, авыл халкына, табигатькә, күзе күргән һәрнәрсәгә мәрхәмәт һәм мәхәббәт хисе яши Бибинур карчык йөрәгендә.
Башкалардан көчлерәк ярата алгангамы, Бибинур карчык гел үтә сәер гамәлләр кылып тора. Игезәгеннән кыенсынып, үзенә сүз кушкан егеттән баш тарта, тиң булмаган тол иргә кияүгә чыга. Аның һәр эшләгән адымы авыл халкын аптырашка калдыра, чөнки башкалар өчен табигый түгел. Бибинурның яхшылыклары серенә төшенә алмаган авыл халкы арасында, җитмәсә, Зөһрәбану гел гайбәт таратып тора. Атылган ташка аш белән җавап бирсә дә, әҗерен тапмый Бибинур.
Дөрес, карчык һәр кылган эшен бәхет китерер дип уйлый, тик бәхет янәшәдән генә үтә дә китә, үтә дә китә... Әтиләре сугышта үлеп калгач, үгилеген онытып кочагына ташланган балалар, үз тормышларын коргач, аңа рәхмәт хатлары да язмый, матди ярдәм дә күрсәтми. Үги һәрвакыт үги, көндәш һәрвакыт көндәш булып кала икән. Бибинур әнә шуны әллә аңламый, әллә олы җанлылыгы аркасында аңларга теләми. Дөрес, ул, кешеләрдән яшереп кенә, шәфкатьлелегенең бәяләнмәвенә сәерсенә, шуны аңлатырлык сәбәпләр дә эзләп маташа.
Шушындый олы җанлы Бибинур карчык күңеленә Җиһангир гына тиң була ала. Аның исеме дә җиһанны биләүче дип аңлашыла. Ул шул җиһанны биләгәндә, карчык күңелен дә үз йөрәгенә сыйдырган. Җиһангир, Бибинур кебек, кешеләрне ярата, аларны бәхетле итәр өчен көч түгә, авылдашларының бөтен проблемаларын берүзе чишәргә алына, алар кайгысын йөрәге аша уздыра, һәм арган-талчыккан, кыйналган йөрәк бер көнне туктап кала.
Идеаль җитәкче итеп сурәтләнгән, Бибинур карчык өчен дә нәрсәдер эшләп, җылы сүз әйтеп өлгергән Җиһангир Сәфәргалин карчык тормышында бердәнбер матди һәм рухи терәк була. Үзен аңлаган кешене югалту, менә дигән ул, ата, чып-чын ир һәм җитәкче булып күренгән кешене югалту Бибинур өчен бер фаҗигагә әверелә. Һәм аның йөрәге дә яшәүдән туктый.
Күргәнебезчә, тормышта үзенә тиң, якын кешеләр таба алмаган Бибинур бөтен мәхәббәтен шул кешеләрне бергә туплаган Җиһангирга күчерә.
Сәер, әмма кабыну өчен реаль сәбәпләре булган мәхәббәт бу.
Бу язма 27 кешегә булышты. Ә сиңа ? булышты | булышмады
Язманы 5662 кеше укыды

фикерләр (0)

Кызганычка каршы бу бүлектә әлегә фикерләр юк